Przedawnienie po zmianach

Z dniem 9 lipca 2018 roku weszły w życie nowe zasady dotyczące terminów przedawnienia długów.

Skrócenie okresu podstawowego terminu przedawnienia

Najważniejszą zmianą jest nowelizacja przez Ustawodawcę art. 118 k.c. poprzez skrócenie terminu podstawowego przedawnienia do lat 6. Dotąd, czyli do 9 lipca 2018 roku, art. 118 k.c. stanowił, że jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi 10 lat. Natomiast roszczenia o okresowe świadczenia oraz roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nadal przedawniają się bez zmian, czyli po upływie 3 lat.

Również roszczenie orzeczone prawomocnie przez sąd lub organ inny powołany celem rozpoznawania spraw dla danego rodzaju lub też orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie orzeczoną ugodą zawartą przed sądem lub sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem oraz zatwierdzoną przez sąd, obecnie przedawnia się z upływem sześciu lat. Jeżeli roszczenie obejmuje jednak świadczenia okresowe, to takie roszczenie o świadczenie okresowe należne w przyszłości od 9 lipca 2018 roku przedawnia się po upływie trzech lat.

Zmiana końca terminu przedawnienia.

Obecnie, począwszy od 9 lipca 2018 roku, koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.

To oznacza, na przykład, że jeżeli roszczenie stało się wymagalne dnia 8 lipca 2018 roku to wg obecnej nowelizacji, koniec terminu przedawnienia przypadać będzie w dniu 31 grudnia 2024 roku.

Jeżeli mamy roszczenie o usunięcie wady lub wymianę sprzedanej rzeczy na rzecz która jest wolna od wad i stało się one wymagalne od dnia 8 lipca 2018 roku, to koniec terminu przedawnienia w tym przypadku przypadać będzie na dzień 8 lipca 2019 roku, gdyż roszczenie takie przedawnia się po upływie roku.

Sąd uwzględnia z urzędu termin przedawnienia

To bardzo ważna zmiana zwłaszcza dla konsumentów bowiem Ustawodawca wprowadził do Kodeksu Cywilnego w art 117 przepis w §2¹ , który określa, że po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi. To oznacza nic innego jak to, że sąd rozpoznając sprawę przeciwko konsumentowi powinien z urzędu zbadać czy takie roszczenie nie uległo przedawnieniu, zaś w przypadku gdy odpowie twierdząco oddalić powództwo. Dotąd bowiem sąd zajmował się kwestiami przedawnienia, tylko i wyłącznie na zarzut pozwanego, co doprowadzało do patologicznych sytuacji, gdy sąd wydawał wyrok zasądzający pomimo tego, że roszczenie było już dawno przedawnione. Takie sytuacje podważały poczucie sprawiedliwości konsumentów i mocno chwiały pozycją sądu, jako organu rozstrzygającego sprawę.

Nieuwzględnienie terminu przedawnienia

Obecna nowelizacja wprowadza również rozwiązania dosyć kontrowersyjne w zakresie możliwości nieuwzględnienia przez sąd upływu terminu przedawnienia w sporze z konsumentem. Wprowadzony art. 1171 k.c. bowiem określa, że w wyjątkowych przypadkach sąd może, po rozważeniu interesów obydwu stron, nie uwzględnić upływu terminu przedawnienia roszczenia przysługującego przeciw konsumentowi, jeżeli wymagają tego względy słuszności. Zgodnie z uprawnieniem, o którym mowa w § 1, sąd rozważyć powiniem w szczególności:

1) długość terminu przedawnienia;

2) długość okresu od upływu terminu przedawnienia do chwili dochodzenia roszczenia;

3) charakter okoliczności, które spowodowały niedochodzenie roszczenia przez uprawnionego, w tym wpływ zachowania zobowiązanego na opóźnienie uprawnionego w dochodzeniu roszczenia.

Oznacza to nic innego jak to, że sąd opierając się teraz na względach słuszności będzie mógł nie uwzględnić przedawnienia i w konsekwencji wydać wyrok, który jest zgodny z żądaniem powoda określonym w pozwie.

Przepisy przejściowe

Najważniejsze kwestie nowelizacji Ustawodawca określił w przepisach przejściowych. Co one mówią. Otóż, do roszczeń powstałych przed dniem 9 lipca 2018 r, oraz w tym dniu nieprzedawnionych jeszcze, stosujemy nowe przepisy.

Jeżeli nastąpi sytuacja taka, że termin przedawnienia jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się na nowo z dniem wejścia nowych przepisów tj. z dniem 9 lipca 2018.

Jeżeli jednak przedawnienie, którego bieg terminu rozpoczął się przed dniem wejścia w życie obecnej nowelizacji, nastąpiłoby przy uwzględnieniu terminu dotychczasowego przedawnienia wcześniej (starego), to przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

Obecna nowelizacja rodzi dla sądów obowiązek badania z urzędu czy w rozstrzyganej przez nich sprawie, doszło już do przedawnienia, czy też jeszcze nie.

Pracownicze-plany-kapitałowe

Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK) to zgodnie z ustawą z 4 października 2018 roku podpisaną przez Prezydenta w dniu 19.11.2018r. powszechny program oszczędnościowy, który powstał we współpracy Rady Ministrów, Polskiego Funduszu Rozwoju, organizacji pracodawców oraz związków zawodowych. Nowe przepisy weszły w życie z dniem 1.01.2019r.

Obowiązek zawierania umów o zarządzanie pracowniczymi planami kapitałowymi (PPK) będzie bowiem wprowadzany etapami, a oszczędzanie w PPK będzie dobrowolne. Jest to program dobrowolnego i dodatkowego oszczędzania, który przeznaczony jest według szacunków dla prawie 11,5 mln zatrudnionych w Polsce osób. Zgromadzone środki w PPK będą stanowić własność prywatną ich uczestników.

W 2017 r. Rada Ministrów przyjęła Strategię na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju, której niezwykle kluczowym elementem jest Program Budowy Kapitału, który służyć będzie budowaniu oszczędności Polaków. Jednym z jego najważniejszych filarów będą teraz PPK, tworzone aby systematycznie gromadzić długoterminowe oszczędności przez uczestników z przeznaczeniem na ich wypłatę gdy zakończą swoją aktywność zawodową.

Wprowadzenie tego powszechnego, długoterminowego oszczędzania jest niezbędne, bo jak wynika z Zielonej Księgi Przeglądu Emerytalnego 2016 r. – aż 75% Polaków nie odkłada pieniędzy na swoją starość, podając jako główny i zasadniczy powód brak wystarczających środków na ten cel.

Opracowując system dodatkowego oszczędzania ustawodawca wziął pod uwagę, że w przyszłości wysokość świadczeń emerytalnych dla wielu Polaków może być dalece niewystarczająca (dlatego koniecznym jest dywersyfikowanie dochodów, aby zapewnić Polakom godne życie na emeryturze). Ustawodawca uwzględnił również procesy demograficzne oraz ich oddziaływanie na finansową stabilność Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (z jednej strony maleje jednak liczba urodzeń, a z drugiej strony – wydłuża się średni czas trwania życia, co wpływa istotnie na sytuację finansową FUS).

Od 1 lipca 2019 r. gromadzenie oszczędności w ramach PPK rozpoczną pierwsze grupy pracowników. Środki zgromadzone w programie przez uczestnika PPK zostaną wypłacone mu dopiero po osiągnięciu przez niego 60 roku życia (ten sam wiek dotyczy zarówno kobiet jak i mężczyzn, wprowadzono zgodnie z zasadami równego traktowania w odniesieniu do dobrowolnych systemów zabezpieczeń emerytalnych pracowników). Fundusze które zostaną zgromadzone w PPK będą stanowić własność prywatną uczestników.

 

W ustawie przewidziano zawieranie dwóch rodzajów umów:

  • umowy o zarządzanie PPK (gdzie stronami będą pracodawca i instytucja finansowa),
  • umowy o prowadzenie PPK (gdzie stronami będzie pracownik i instytucja finansowa).

 

 

Instytucje finansowymi są:

  • Powszechne Towarzystwa Emerytalne,
  • Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych,
  • Pracownicze Towarzystwa Emerytalne,
  • Zakłady Ubezpieczeń

Powszechność systemu PPK nakłada na podmioty zatrudniające obowiązek zawierania z instytucją finansową o których wspomniałem powyżej, umowy o zarządzanie PPK, jeżeli zatrudniają co najmniej jedną osobę (bowiem w imieniu takiej osoby podmiot zatrudniający będzie musiał zawrzeć umowę z instytucją finansową o prowadzenie PPK).

Umowa o zarządzanie PPK będzie zawierana z instytucją finansową w postaci elektronicznej, która pozwoli na utrwalenie treści umowy na nośniku trwałym. Umowa  o prowadzenie PPK będzie zawierana z instytucją finansową, z którą podmiot zatrudniający zawarł umowę o zarządzanie PPK. Umowa powyższa będzie wpisywana do ewidencji PPK prowadzonej przez Polski Fundusz Rozwoju SA.

Podmioty zatrudniające pracowników będą tworzyć PPK dla wszystkich osób u nich zatrudnionych (np. pracowników na etacie oraz zleceniobiorców). Obowiązek zawierania umów o zarządzanie PPK będzie również wprowadzany stopniowo:

  • od 1 lipca 2019 r. dla podmiotów, które zatrudniają co najmniej 250 osób;

 

  • od 1 stycznia 2020 r. dla podmiotów zatrudniających co najmniej 50 osób;

 

  • od 1 lipca 2020 r. dla podmiotów zatrudniających co najmniej 20 osób;

 

  • od 1 stycznia 2021 r. dla pozostałych podmiotów (dla podmiotów zatrudniających poniżej 20 osób) oraz osób zatrudnionych  w jednostkach sektora finansów publicznych.

 

Każdy pracownik czy zleceniobiorca, zostanie zapisany do programu z automatu, ale będzie mógł też się z niego wycofać – czyli jak zakłada ustawa, oszczędzanie w PPK będzie na zasadach dobrowolności. To oznacza, że uczestnik PPK będzie mógł zrezygnować z dokonywania wpłat do PPK na podstawie deklaracji pisemnej złożonej u pracodawcy.

Ustawa zakłada jednak możliwość ponownego powrotu do programu – co cztery lata podmiot zatrudniający będzie bowiem informował uczestnika PPK, który złożył deklarację o rezygnacji z dokonywania wpłat do PPK, o ponownej możliwości dokonywaniu wpłat. To oznacza nic innego jak to, że jeśli uczestnik PPK będzie chciał zrezygnować z dokonywania wpłat do PPK, to co 4 lata zmuszony będzie składać stosowną deklarację.

Jednocześnie uczestnik PPK, który zrezygnował z udziału w programie, może również w każdym momencie ponownie do niego przystąpić.

Jak będą dokonywane wpłaty?

Wpłaty do PPK będą dokonywane przez pracodawcę oraz uczestnika programu. Podstawowa wpłata do PPK wyniesie 2 proc. wynagrodzenia, które stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe od uczestnika programu oraz 1,5 proc. wynagrodzenia, które stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe od pracodawcy. Uczestnik PPK, którego miesięczne wynagrodzenie uzyskiwane z różnych źródeł zarobkowania, będzie równe lub niższe niż 120 proc. wynagrodzenia minimalnego w danym roku – będzie mógł dokonywać wpłaty podstawowej niższej niż 2 proc., jednakże nie mniejszej niż 0,5 proc. Ta propozycja jest skierowana dla osób najmniej zarabiających.

Pracodawca będzie mógł zadeklarować w umowie o zarządzanie PPK dokonywanie dodatkowej wpłaty w wysokości do 2,5 proc. To oznacza, że podmiot zatrudniający każdemu pracownikowi będzie dodawał co najmniej 1,5 proc., ale też nie więcej niż 4 proc. (podstawowa wpłata oraz dodatkowa). Uczestnik PPK będzie również mógł zadeklarować wpłatę dodatkową do 2 proc., co łącznie daje maksymalnie 4 proc. (podstawowa wpłata oraz dodatkowa). To oznacza nic innego jak to, że na konto pracownika w PPK mogła będzie wpływać łączna wpłata od 3,5 aż do 8 proc. wynagrodzenia.

Ustawodawca też przewidział sankcje karne. Pracodawca który nie wywiązywać się będzie z obowiązku dokonywania wpłat do PPK podlegać będzie karze grzywny w wysokości od 1000 PLN aż do 1000 000 PLN. Kontrolę nad realizacją obowiązku tworzenia i prowadzenia PPK będzie sprawowana przez Państwową Inspekcję Pracy.

Ustawodawca też przewidział specjalne wsparcie ze strony Państwa Polskiego dla uczestników PPK. Aby zachęcić do rozpoczęcia i kontynuowania oszczędzania ma być jednorazowa „wpłata powitalna” w wysokości 250 PLN dla każdego uczestnika PPK, która zostanie sfinansowana z Funduszu Pracy. Aby zachęcić do systematycznego oszczędzania Polaków, będą również coroczne dopłaty do rachunku uczestnika w PPK.  To w praktyce będzie „dopłata roczna” w wysokości 240 PLN ( oczywiście wypłacona po spełnieniu określonych warunków  w ustawie), która również będzie sfinansowana z Funduszu Pracy.

Każda instytucja finansowa zmuszona będzie zadbać o to, aby zarządzane przez nią środki lokowane mogły być w tzw. funduszach zdefiniowanej daty stosujących odmienne zasady polityki inwestycyjnej uwzględniające również różny wiek uczestników PPK, w liczbie odpowiadającej co najmniej liczbie ograniczeń poziomu ryzyka inwestycyjnego  w zależności od wieku uczestnika (a to oznacza nic innego jak to, że, fundusze zdefiniowanej daty będą swego rodzaju funduszami cyklu życia, które pozwolą na zapewnienie racjonalnego inwestowania zgromadzonych środków, po to aby środki gromadzone w ramach PPK przez uczestników, którzy zbliżają się do 60 roku życia były inwestowane w sposób coraz bardziej bezpieczny).

Fundusze inwestycyjne lub fundusze emerytalne, w których będą bowiem gromadzone środki PPK mogą zainwestować aż do 30 proc. zgromadzonych aktywów w aktywach denominowanych w obcej walucie.

Ustawa mówi, że wynagrodzenie za zarządzanie funduszem inwestycyjnym, funduszem emerytalnym lub subfunduszem, będącymi funduszami zdefiniowanej daty, w których lokowane będą środki gromadzone w PPK, nie będzie być mogło większe niż 0,5 proc. wartości aktywów netto w skali rocznej. Limit całkowity opłat pobieranych przez instytucje finansowe ustawa określa na poziomie do 0,6 proc. wartości aktywów netto takiej instytucji (ale nie więcej niż 0,1 proc. stanowić będzie tzw. opłata za osiągnięcie określonego wyniku inwestycyjnego).

Inne ważne zapisy ustawy.

Do najważniejszych zapisów należy wymienić:

  • Uregulowanie kwestii podziału środków w sytuacji rozwodu lub unieważnienia małżeństwa oraz w przypadku śmierci uczestnika PPK (dziedziczenie).
  • Wprowadzenie regulacji obejmujących takie zagadnienia, jak rozporządzanie środkami zgromadzonymi w PPK, wypłaty, wypłaty transferowe i zwrot.
  • Jeżeli uczestnik PPK gdy osiągnie 60 rok życia, to zdecyduje o wypłacie zgromadzonych środków w proporcji : 25 proc. zostanie mu wypłacone jednorazowo, a pozostałe 75 proc. zostanie mu wypłacone w co najmniej 120 miesięcznych ratach (10 lat).
  • Uczestnik programu gdy osiągnie 60 rok życia, to będzie mógł także wnioskować o wypłatę środków zgromadzonych w PPK w formie świadczenia małżeńskiego. Możliwe to będzie, gdy małżonek uczestnika PPK również osiągnie 60 rok życia, a małżonkowie oświadczą wspólnie, że chcą skorzystać w wypłaty w formie świadczenia małżeńskiego. Świadczenie to będzie wypłacane przez 120 miesięcy (ma być bowiem wypłacane małżonkom wspólnie aż do wyczerpania środków). Jednakże w przypadku śmierci jednego z nich, to świadczenie będzie wypłacane drugiemu małżonkowi w dotychczasowej wysokości, aż do wyczerpania zasobów.
  • Ponadto – przed osiągnięciem 60 roku życia – można będzie wnioskować o wypłatę do 25 proc. środków w sytuacji poważnego zachorowania pracownika, jego małżonka lub również dziecka. Poważne zachorowanie obejmuje trwałą niezdolność do pracy uprawniającą do otrzymania renty z tytułu niezdolności do pracy (zgodnie z ustawą z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS) oraz wymienione w ustawie poważne stany chorobowe. W przypadkach takich wypłata, w zależności od złożonego wniosku uczestnika, będzie dokonywana albo jednorazowo albo w ratach. Co ważne – nie będzie konieczny również zwrot tych środków.
  • Będzie możliwe również jednorazowe, wcześniejsze wypłacenie swoich środków z PPK na np. sfinansowanie wkładu własnego do kredytu np. przy zakupie mieszkania lub domu – z obowiązkiem jego zwrotu w ciągu 15 lat.
  • Rząd dokonywać będzie przeglądu funkcjonowania PPK oraz ma obowiązek przedkładania Sejmowi informacji o skutkach jej obowiązywania wraz z propozycjami zmian nie rzadziej niż co 4 lata.

Na koniec warto jeszcze wspomnieć, że gdy uczestnik PPK po ukończeniu 60 roku życia rozpocznie wypłatę zgromadzonych środków, to nawet jeśli dalej podejmie pracę, ani składki, ani dopłaty od rządu nie będą już trafiały na jego konto.

 

mgr Ryszard Michalak

 

Najem instytucjonalny z dojściem do własności

  1. Najem okazjonalny, najem instytucjonalny
    oraz najem instytucjonalny z doj
    ściem do prawa własności.
    Najwa
    żniejsze różnice pomiędzy umowami.

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości, która weszła w życie w dniu 11 września 2017 r., wprowadziła nową umowę nazwaną „umową najmu instytucjonalnego”.

Przepisy opisujące tę umowę wprowadzone zostały do Ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Od 2010 r. do ustawy o ochronie praw lokatorów, wprowadzono umowę dotyczącą najmu – „umowę najmu okazjonalnego”.

Ustawą o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących z dnia 5.07.2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 1496), do ustawy o ochronie praw lokatorów, wprowadzono kolejną umowę dotyczącą najmu – „umowę najmu instytucjonalnego z dojściem do prawa własności ”.

Definicje:

Umową najmu okazjonalnego lokalu, zgodnie z art 19 a ustawy, jest umowa najmu lokalu mieszkalnego, którego właściciel, będący osobą fizyczną, nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali, zawarta na czas oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat.

Umową najmu instytucjonalnego lokalu zgodnie z art 19 f ustawy, jest umowa najmu lokalu mieszkalnego zawierana przez osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną, prowadzącą działalność gospodarczą w zakresie wynajmowania lokali.

Umową najmu instytucjonalnego z dojściem do własności zgodnie z art 19 k ustawy, jest umowa najmu lokalu mieszkalnego, dla którego została założona księga wieczysta, zawierana przez osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą w zakresie wynajmowania lokali, będącą właścicielem lokalu mieszkalnego, zawierająca zobowiązanie najemcy do nabycia lokalu mieszkalnego będącego przedmiotem tej umowy oraz zobowiązanie wynajmującego do przeniesienia na najemcę prawa własności lokalu mieszkalnego wraz z prawami niezbędnymi do korzystania z tego lokalu najpóźniej w dniu zakończenia umowy najmu po zapłacie ceny za lokal.

Przedmiotem umowy jest zobowiązanie najemcy do nabycia mieszkania a także, zobowiązanie właściciela do przeniesienia prawa własności lokalu mieszkalnego wraz z prawami niezbędnymi do korzystania z tego lokalu najpóźniej w dniu zakończenia najmu, po zapłacie ceny za lokal. Podczas trwania umowy najemca płaci czynsz najmu oraz miesięczną ratę za cenę lokalu mieszkalnego. Roszczenie najemcy jest ujawnione w księdze wieczystej, a jego wpłaty na poczet ceny lokalu zabezpieczone są hipoteką na wypadek, gdyby nie doszło do przeniesienia własności mieszkania.

  1. Określenie poszczególnych umów.

Umowa najmu okazjonalnego dotyczy najmu mieszkalnych lokali będących własnością osób fizycznych, nie prowadzących działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali. Oznacza to, że stroną wynajmującą taki lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu okazjonalnego może być tylko i wyłącznie osoba fizyczna. Przedsiębiorca może również korzystać z umowy najmu okazjonalnego, ale tylko w przypadku, gdy nie zajmuje się wynajmowaniem lokali mieszkalnych.


Ponadto nale
ży dodać, że wynajmujący musi być jednocześnie właścicielem lokalu mieszkalnego, który oddaje w najem. Najem okazjonalny nie może być natomiast zawierany przez osoby prawne, jak również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej (np. fundacje, czy spółki), nawet jeśli nie prowadzą one działalności gospodarczej w zakresie najmu lokali.

Umowę najmu instytucjonalnego oraz umowę najmu instytucjonalnego z dojściem do prawa własności lokalu mieszkalnego mogą zawierać jako wynajmujący, jedynie podmioty procesjonalnie zajmujące się wynajmem lokali, czyli podmioty, które prowadzą w takim zakresie działalność gospodarczą. Dotyczy to zarówno osób fizycznych, osób prawnych (np. spółek kapitałowych), jak i jednostek organizacyjnych niebędących osobą prawną (np. spółek osobowych).

2. Kto zawiera umowę najmu z pozycji właściciela.

Definicja umowy najmu okazjonalnego wskazuje, że mogą zawierać ją jedynie właściciele lokali mieszkalnych.

Jeśli chodzi o najem instytucjonalny nie znajdziemy tam niniejszego ograniczenia, bowiem w licznych przepisach dotyczących najmu instytucjonalnego ustawa posługuje się pojęciem właściciela (m.in. przepisy dotyczące kaucji zabezpieczającej, pisemnego żądania opróżnienia lokalu). Dlatego należy uznać, że również w przypadku najmu instytucjonalnego, wynajmujący musi być właścicielem lokalu. Jeżeli chodzi o umowę najmu instytucjonalnego z dojściem do prawa własności to zawierać ją mogą jedynie właściciele lokali mieszkalnych dla których założona została księga wieczysta.

  1. 3. Forma zawierania poszczególnych umów, oraz oświadczenia najemcy o poddaniu się egzekucji i opuszczenia lokalu.

    Umowy najmu okazjonalnego, najmu instytucjonalnego zawierane są w zwykłej formie umowy cywilno – prawnej, do których to umów najemca dostarcza oświadczenia opisane poniżej.

    Natomiast umowę najmu instytucjonalnego z dojściem do własności zawiera się w formie aktu notarialnego. Umowa najmu instytucjonalnego, oraz instytucjonalnego z dojściem do prawa własności zawierają w swej treści oświadczenie najemcy, w którym najemca poddaje się egzekucji i zobowiązuje się do opróżnienia i wydania lokalu używanego na podstawie umowy w terminie wskazanym w żądaniu, oraz przyjmuje do wiadomości, że w razie konieczności wykonania opróżnienia lokalu prawo do lokalu socjalnego ani pomieszczenia tymczasowego mu nie przysługuje.

    4. Dokumenty do zawarcia umowy.

    Aby zawrzeć którąkolwiek z opisywanych umów, wynajmujący musi posiadać tytuł prawny do nieruchomości. Na tym etapie wspomnę, że w przypadku najmu instytucjonalnego z dojściem do prawa własności, wiarygodność wynajmującego jest wzmocniona, gdyż konstrukcja prawna umowy określa dla wynajmowanego lokalu, założenie księgi wieczystej z wpisem do niej prawa własności.

    Do umowy najmu okazjonalnego lokalu najemca przedstawia następujące dokumenty:

    a. oświadczenie najemcy w formie aktu notarialnego, w którym najemca poddaje się egzekucji i zobowiązuje się do opróżnienia i wydania lokalu używanego na podstawie umowy najmu okazjonalnego lokalu w terminie wskazanym w żądaniu,

    b. wskazanie przez najemcę innego lokalu, w którym będzie mógł zamieszkać w przypadku wykonania egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu;

    c. oświadczenie właściciela lokalu lub osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu, o którym mowa w punkcie powyżej, o wyrażeniu zgody na zamieszkanie najemcy i osób z nim zamieszkujących w lokalu wskazanym w oświadczeniu; na żądanie wynajmującego załącza się oświadczenie z podpisem notarialnie poświadczonym.

5. Czas trwania poszczególnych umów.

Postawą zasadą zawierania umowy najmu okazjonalnego jest określony czas jej trwania. Co więcej, ustawa ogranicza ten okres jedynie do 10 lat.

W przypadku najmu instytucjonalnego, umowę można zawierać na czas określony, jednak z wyłączeniem stosowania art. 661 § 1 Kodeksu cywilnego przewidującego, iż najem zawarty na czas dłuższy niż 10 lat poczytuje się, po upływie tego terminu, za zawarty na czas nieoznaczony. Dlatego możliwe jest zawieranie umów na dłuższy czas oznaczony, np. na 20, 30 lat, a nawet dłużej. Długość stosunku najmu w takich przypadku będzie wynikać – w przypadku najemców zawierających z operatorem mieszkaniowym równoległe umowy zakupu najmowanego mieszkania – z okresu spłaty ceny zakupu lokalu.

W przypadku najmu instytucjonalnego z dojściem do własności, umowa zawierana jest na czas oznaczony. Przepisu który dotyczy przedłużania najmu z art. 661 § 1 nie stosuje się w przypadku tej umowy.

6. Kaucja

Zawarcie zarówno umowy najmu okazjonalnego, jak i umowy najmu instytucjonalnego może być uzależnione od wpłacenia przez najemcę kaucji zabezpieczającej. Spełnia ona funkcję zabezpieczającą należność z tytuły najmu przysługujące wynajmującemu w dniu opróżnienia lokalu oraz ewentualnych kosztów egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu.

W przypadku najmu okazjonalnego, kaucja nie może przekraczać sześciokrotności miesięcznego czynszu za dany lokal, obliczonego według stawki czynszu obowiązującej w dniu zawarcia umowy najmu okazjonalnego lokalu.

Jeśli chodzi o najem instytucjonalny, kaucja nie może przekraczać trzykrotności miesięcznego czynszu za dany lokal, obliczonego według stawki czynszu obowiązującej w dniu zawarcia umowy najmu instytucjonalnego lokalu.

W przypadku najmu instytucjonalnego z dojściem do własności kaucja nie może przekraczać sześciokrotności miesięcznego czynszu za dany lokal, obliczonego według stawki czynszu obowiązującej w dniu zawarcia umowy najmu okazjonalnego lokalu.

7. Wskazywanie innego możliwego miejsca zamieszkania

Jeśli wynajmujący decyduje się na formę najmu okazjonalnego, jak wspomniałem wcześniej, najemca jest zobowiązany złożyć wynajmującemu stosowne oświadczenia o możliwości zamieszkania w innym lokalu mieszkalnym, w którym będzie mógł zamieszkać w przypadku wykonania egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu.

Przy umowie najmu instytucjonalnego oraz umowie najmu instytucjonalnego z dojściem do własności nie ma wymogu wskazywania innego lokalu, w którym najemca mógłby zamieszkać. Ustawodawca likwiduje tym samym potrzebę uzyskania od najemcy informacji o innym lokalu, do którego ten miałby się wyprowadzić po zakończeniu umowy najmu oraz przedstawienia oświadczenia właściciela innej nieruchomości o wyrażeniu zgody na zamieszkanie w jego lokalu przez najemcę.

Ryszard Michalak

Monitoring w zakładzie pracy

Aktualnie rejestrowanie pracowników przy pomocy monitoringu nie jest uregulowane przepisami prawa. Niemniej ten stan ma się zmienić, ponieważ zgodnie z nowym projektem Przepisów wprowadzających ustawę o ochronie danych osobowych pracodawca będzie mógł stosować monitoring, ale tylko w zakresie rejestracji obrazu. To oznacza, że nie będzie dozwolona rejestracja dźwięku. Monitoring nie będzie mógł być stosowany w pomieszczeniach socjalnych.

Niebawem okaże się, w jakim zakresie przepisy te zostaną wprowadzone oraz czy projekt będzie modyfikowany.

 

Sobota ostatnim dniem terminu

Od wielu lat moja kancelaria publikuje artykuły edukacyjne na tematy prawnicze oraz prowadzi szkolenia z zakresu prawa. Podstawowych aspektem przy prawidłowym prowadzeniu jakiegokolwiek postępowania jest dotrzymywanie terminów procesowych. Pytania odnośnie zasad obliczania terminu pojawiają się cały czas ? na szkoleniach, podczas udzielania przez nas porad prawnych, w korespondencji, którą otrzymujemy. Dlatego poraz kolejny opiszemy zagadnienie obliczania terminów, tym razem jednak zwracając szczególną uwagę na sobotę, czyli dzień co do którego zazwyczaj pojawiają się największe wątpliwości.

Podstawowa zasada prawna w zakresie brzmi, że jeśli koniec terminu przypada na dzień wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień roboczy. Czy więc sobota jest ? czy nie jest dniem wolnym od pracy. Wszystko to zależy od tego ? na potrzeby jakich postępowań termin jest liczony.

Postępowanie administracyjne

Przy obliczaniu terminów na potrzeby postępowań administracyjnych sobotę należy traktować tak, jak dzień ustawowo wolny od pracy. Uznał tak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich. To oznacza, że jeśli ostatni dzień terminu na wykonanie czynności w postępowaniu administracyjnym przypadnie w sobotę, to termin automatycznie ulegnie przesunięciu na poniedziałek.

Jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Taka zasada odnosząca się do postępowań administracyjnych zawarta jest w art. 57 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.). Problem w tym, że soboty nie zostały wymienione w ustawie o dniach wolnych od pracy. Od wielu lat sobota przestała w praktyce być „dniem powszednim”, a stała się dla większości pracowników dniem wolnym od pracy. Urzędy są w ten dzień zamknięte, w wielu miejscowościach w soboty zamknięte są poczty.

W orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiły się rozbieżności, czy sobota jest dniem równorzędnym z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu tego przepisu. Wprawdzie orzeczenia NSA wiążą tylko sąd, któremu sprawa została przekazana, ale ze względu na rangę NSA, kształtują także linię orzecznictwa sądów wojewódzkich. Dlatego Rzecznik Praw Obywatelskich złożył wniosek o podjęcie przez skład siedmiu sędziów NSA uchwały mającej na celu wyjaśnienie tej kwestii. Uchwały składu siedmiu sędziów mają wyższą rangę. Jeśli bowiem jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, musi przedstawić powstałe zagadnienie prawne składowi siedmiu sędziów.

NSA w uchwale z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I OPS 1/11, podjętej w składzie siedmiu sędziów opowiedział się za stanowiskiem, że sobotę należy traktować jako dzień równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 K.p.a. W uzasadnieniu NSA stwierdził m.in., że nie można wbrew oczywistym faktom – nieczynne w soboty zarówno urzędy organów administracji publicznej, jak i przeważająca większość urzędów pocztowych – utrzymywać, iż istnieje prawnie skuteczna możliwość dla wszystkich uczestników postępowania administracyjnego, dochowania terminu kończącego się właśnie w tym dniu.

Uchwała NSA dotyczy tylko postępowań administracyjnych, a więc np. składania odwołań od decyzji wydanych przez organy administracji.

UWAGA: Uchwała ta nie ma zastosowania do spraw cywilnych.

Kodeks cywilny zawiera przepis dotyczący dni wolnych od pracy niemal identyczny jak w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy, termin upływa dnia następnego (art. 115 K.c.). W świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów cywilnych, na gruncie prawa cywilnego sobota jest traktowana tak jak każdy dzień powszedni. Jeśli więc ostatni dzień terminu przypada w sobotę, to nie jest on przesuwany na poniedziałek.

Postępowanie cywilne

Jeśli jest to termin prawa cywilnego (np. termin na zapłatę kontrahentowi, termin wykonania umowy), to obowiązujące przepisy nie dają podstaw do tego, by termin uległ automatycznie przesunięciu na poniedziałek. Sobota pozostaje więc ostatnim dniem terminu. Ta sama zasada obowiązuje w przypadku terminów wyznaczanych przez sądy w sprawach, w których stosuje się Kodeks postępowania cywilnego (np. w sprawach cywilnych, pracowniczych). Jeśli ostatni dzień na dokonanie czynności (np. złożenie odpowiedzi na pozew, sprzeciwu od nakazu zapłaty) przypada w sobotę, to najpóźniej w sobotę należy tej czynności dokonać. Na takim stanowisku stoi Sąd Najwyższy, który stwierdził, że sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 115 Kodeksu cywilnego (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2003 r., sygn. akt III CZP 8/03).

 

Postępowanie podatkowe

Inaczej sobota jest traktowana przez przepisy podatkowe. Z art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) wynika, że jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Zatem na gruncie Ordynacji podatkowej sobota jest zrównana z dniem ustawowo wolnym od pracy.

Tak więc bardzo ważną kwestią jest ? jakiej sprawy dotyczy upływający w sobotę termin ? i wówczas dopiero możemy ocenić ? czy musimy nasze pismo wysłać jeszcze w sobotę czy możemy ?poczekać? z tym do poniedziałku. Nasza kancelaria zawsze radzi klientom, aby nie czekali do ostatniego dnia terminu, który sobie obliczyli. Sugerujemy dla bezpieczeństwa wcześniejsze dokonywanie czynności.

W razie wątpliwości zapraszamy do kontaktu z naszą Kancelarią. Tel. 781 729 460, mail biuro@kancelaria-porada.pl

Zapraszamy do współpracy

Nowy okres odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę

Od 2017 roku weszły w życie nowe przepisy Kodeksu pracy. Nowe regulacje dotyczą m.in. świadectw pracy, regulaminu wynagradzania, a także terminu złożenia do sądu odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę. Nowelizacja przepisów kodeksu pracy nastąpiła na podstawie przyjętej w dniu 16 grudnia 2016 r. ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz.U. z 2016r. poz. 2255). Nowe regulacje zaczęły obowiązywać od 1 stycznia 2017 r.  W zakresie prawa pracy wprowadzono zmiany pięciu przepisów dotyczących:

  • regulaminu wynagradzania ? zmiana sprowadza się do obowiązku ustanowienia Regulaminu Wynagradzania u przedsiębiorcy zatrudniającego powyżej 50 osób, jego fakultatywnego wprowadzenia w jednostkach nie zatrudniających 50 pracowników ? oraz ustanowienia Regulaminu Wynagradzania w jednostkach zatrudniających od 20 do 50 pracowników na żądanie zakładowej organizacji związkowej,
  • wydawania świadectw pracy ? pracodawca ma obowiązek niezwłocznego ? najpóźniej w terminie 7 dni wydania świadectwa pracy o ile nie zamierza kontynuować zatrudnienia pracownika, a jeśli zamierza go zatrudniać nadal po zakończeniu jednego stosunku pracy ? świadectwo może być wydane ? na żądanie pracownika złożone na piśmie lub w formie elektronicznej, a nadto zawarto delegację dla ministra właściwego dla spraw pracy do wydania nowego wzoru świadectwa pracy.,
  • wprowadzania regulaminu pracy – zmiany de facto tożsame ze zmianami dotyczącymi Regulaminu Wynagradzania,
  • współodpowiedzialności materialnej pracownika- zmieniono treść 125 § 1 stanowiący, że umowa o współodpowiedzialności materialnej pracowników musi być zawarta na piśmie pod rygorem nieważności,
  • terminów odwołania do sądu pracy

 

Ostatnia ze wskazanych zmian dotyczy Działu XII Kodeksu Pracy – Rozpatrywanie sporów o roszczenia ze stosunku pracy. Nowe brzmienie otrzymał art. 264:

  • 1. Odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę wnosi się do sądu pracy w ciągu 21 dni od dnia doręczenia pisma wypowiadającego umowę o pracę.
  • 2. Żądanie przywrócenia do pracy lub odszkodowania wnosi się do sądu pracy w ciągu 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia lub od dnia wygaśnięcia umowy o pracę.
  • 3. Żądanie nawiązania umowy o pracę wnosi się do sądu pracy w ciągu 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o odmowie przyjęcia do pracy.

 

Dotychczas obowiązywały następujące terminy na wnoszenie odwołań do Sądu Pracy :

  • odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę, jak i warunków umowy o pracę wnosi się w terminie 7 dni od dnia otrzymania przez pracownika wypowiedzenia;
  • żądanie przywrócenia do pracy lub odszkodowania wnosi się do sądu pracy w ciągu 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia lub od dnia wygaśnięcia umowy o pracę;
  • żądanie nawiązania umowy o pracę wnosi się do sądu pracy w ciągu 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o odmowie przyjęcia do pracy.

Po wejściu w życie znowelizowanych przepisów – od 1 stycznia 2017 r. wszystkie te terminy ulegają wydłużeniu do 21 dni.

 

Zmiany te są korzystne dla pracownika. Jeśli na wypowiedzeniu pracodawca wpisuje 7 dniowy termin odwołania, to taki zapis jest nieprawidłowy i pracownika obowiązuje termin 21 dniowy. Termin liczy się jako 21 dni kolejnych, a więc wlicza się do niego soboty i niedziele. Dopiero gdy ostatni dzień terminu przypada na niedzielę lub dzień ustawowo wolny od pracy termin kończy się w kolejnym zwykłym dniu, np. jeśli termin kończy się 11.11, to wtedy koniec terminu nastąpi 12.11, a jeśli kończy się w niedziele, to ostatnim dniem terminu będzie poniedziałek.

 

UWAGA: Zachowanie terminu procesowego ? czyli terminu odwołania następuje albo poprzez złożenie pozwu w sądzie albo poprzez nadanie go na Poczcie Polskiej.

Skarga na czynności komornika

Skarga na czynności komornika to środek zaskarżenia służący do zaskarżenia zarówno czynności jak i zaniechań komornika sądowego. Poprzez zaniechanie należy rozumieć sytuację, w której komornik nie dokonuje jakiejś czynności, do której jest obowiązany. Ten środek nie przysługuje w stosunku do innych organów egzekucyjnych, tzn. skargi nie możemy użyć w celu zaskarżenia czynności sądu.

Skargę rozpatruje sąd rejonowy, przy którym działa komornik.

Skarga na czynności komornika ? podmiot uprawniony do złożenia. Ze skargą może wystąpić każda osoba, której prawa zostały naruszone bądź zagrożone w związku z przeprowadzonymi przez komornika czynnościami egzekucyjnymi, bądź zaniechaniem dokonania czynności. Tym samym nie ma de facto ogranicza stosowania tego środka tylko dla dłużnika i wierzyciela ale także dopuszczalne jest aby mogła z niej skorzystać osoba trzecia, której prawa zostały naruszone, jeżeli wykaże interes prawny (np. właściciel rzeczy zajętej w toku postępowania egzekucyjnego). Czynności komornika może zaskarżyć sąd, prokurator, inny organ, który żądał wszczęcia egzekucji, oraz organizacja społeczna, która wykaże interes prawny.

Forma skargi na czynności komornicze, i elementy istotne skargi. Skarga na czynności komornicze musi spełniać wszystkie wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych. To znaczy powinna zawierać:

  • oznaczenie sądu, do którego wnosimy skargę,

  • oznaczenie komornika, do którego składamy skargę

  • oznaczenie stron postępowania wraz ze wskazaniem adresów,

  • oznaczenie rodzaju pisma,

  • wskazanie sygnatury akt komorniczych,

  • określenie zaskarżanej czynność lub zaniechania dokonania czynności,

  • wniosek o zmianę, uchylenie lub dokonanie czynności wraz z uzasadnieniem,

  • podpis osoby wnoszącej skargę.

Do wnoszonej skargi należy dołączyć odpowiednią ilość odpisów tzn. po jednym odpisie dla każdego uczestnika oraz odpis dla komornika oraz dla sądu.

UWAGA: Skargę składa się za pośrednictwem komornika.

Koszty wniesienia skargi na czynności komornika. Wniesienie skargi do sądu wiąże się z poniesieniem kosztów w wysokości 100 zł, jednakże można wnioskować o zwolnienie z tej opłaty na zasadach ogólnych. Wraz z wnoszoną skargą strona może również złożyć wniosek o zawieszenie toczącego się postępowania egzekucyjnego (w części bądź w całości). Jednocześnie podkreślić należy, iż rozpatrzenie przez Sąd skargi na czynności komornika nie generuje innych opłat dla składającego skargę.

Termin wniesienia skargi na czynności komornika.Skarga na czynności komornika powinna być wniesiona do sądu w terminie 7 dniu liczonym od dnia:

  • dokonania danej czynności przez komornika, jeżeli strona powzięła informację o dokonanej czynności,

  • zawiadomienia osoby, której prawo zostało przez czynność komornika naruszone lub zagrożone,

  • od momentu, w którym strona dowiedziała się o danej czynności

  • w przypadku zaniechania dokonania czynności przez komornika ? termin liczy się od dnia, w którym czynność powinna być dokonana.

Termin do wniesienia skargi może być przywrócony przez sąd, jeżeli skarżący nie dotrzymał go bez swojej winy. Skarga wniesiona po terminie lub taka, gdzie skarżący nie uzupełnił jej braków formalnych podlega odrzuceniu. Jednakże skarga taka może mieć pewien wpływ na egzekucję, gdyż powinna spowodować sprawdzenie przez sąd prawidłowości czynności w sprawie, nawet tych, które nie były przedmiotem odrzuconej skargi.

Należy także pamiętać, iż w przypadku bezczynności ze strony organu egzekucyjnego, nie możemy złożyć skargi na czynność komornika. Istotne jest, aby mieć na uwadze, iż sama bezczynność nie jest równoznaczna z zaniechaniem działania, toteż nie możemy wystąpić z tym środkiem przeciwko komornikowi. W przypadku kwalifikowanej bezczynności przysługuje nam skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, która stanowi zupełnie odmienny środek.

UWAGA: Skarga na czynności komornika nie służy zaskarżaniu istnienia lub nieistnienia obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Merytoryczną zasadność tytułu wykonawczego można kwestionować tylko w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego (na przykład, jeżeli pomimo dobrowolnej spłaty zadłużenia przez dłużnika wierzyciel wszczyna egzekucję to dłużnik nie powinien jej zwalczać w drodze skargi na czynności komornika).

Dłuższy okres na odwołanie się od wypowiedzenia umowy o pracę

W związku z projektem ustawy o zmianie Kodeksu Pracy, który zakłada wydłużenie terminu na odwołanie się od wypowiedzenia umowy o pracę, nasza Kancelaria w dniu 16.03.2016 r. przesłała do Kancelarii Sejmu RP następujące stanowisko.

 

„W związku z propozycją zmiany terminu na złożenie przez pracownika odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę z 7 dni na 14 dni, oświadczamy, że naszym zdaniem poprawa ustawy w tym zakresie jest zasadna.

Obowiązujący dotychczas termin 7-dniowy, w trudniejszych sprawach nie pozwalał na rzetelne przygotowanie powództwa. Odwołanie do sądu pracy od wypowiedzenia jest tak samo sformalizowane jak zwykłe powództwo. Wymaga zatem starannego przygotowania merytorycznego i dowodowego. Dlatego termin 7 dniowy niejednokrotnie powoduje, że pracownik nie ma możliwości przygotować powództwa ani skorzystać w tym zakresie z fachowej pomocy prawnej.

Mając na uwadze powyższe, wyrażamy pozytywną opinię odnośnie tego projektu.”